Tagarchief: stress

Ont-moeten

Eigenlijk heb ik al een jaar of twee geleden met mezelf afgesproken dat ik maximaal 2 sociale dingen in 1 weekend plan. Dit is om mezelf te beschermen tegen te volle, drukke weekenden. Want verjaardagen, lunchdates, bijklets-avondjes en etentjes zijn heel gezellig, maar ze kosten ook veel tijd en energie. Voor ik het weet is het weer maandag en start ik de nieuwe werkweek met een half volle batterlij. Omdat de afgelopen weekenden niet bepaald gepland waren volgens mijn maximaal-2-sociale-dingen-regel heb ik in de loop van afgelopen week bewust een kruis gezet door dit weekend. Even helemaal niks moeten…

Het was dan ook grappig om me te realiseren dat mijn hersenen daar heel onrustig van werden; dat ont-moeten. Ze probeerden me uit alle macht te herinneren aan die cursus die nog moet worden uitgewerkt, wat administratie voor mijn werk dat nog moet worden gedaan, ons appartement wat eigenlijk van boven tot onder moet worden schoon gemaakt. Hé bah… daar word ik niet relaxed van.
Toen bedacht ik dat ik dit weekend tijd zou hebben om het boek dat ik aan het lezen ben uit te lezen. En hoppa, mijn hoofd maakte daar meteen een soort doel van. Alsof mijn weekend gefaald zou zijn als ik het doel niet haalde. Ofzo. Heel vermoeiend in ieder geval.

ontspanning is wie je bent

Tegelijkertijd werd ik me bewust van hoe vaak ik het woord “moeten” zeg of denk. En hoe vaak anderen dat ook doen. Als coach en fysiotherapeut ben ik daar sowieso erg alert op. Als iemand zegt dat hij/zij “aanstaande zondag weer een wedstrijd MOET spelen” of “een x aantal kilo’s MOET afvallen” dan wil ik eigenlijk altijd wel weten van wie dat dan “moet”. Nou ja… dan wordt het meestal wel genuanceerd, maar… ik begrijp toch wel wat er wordt bedoeld? Natuurlijk begrijp ik dat. Ik ga dan ook steeds meer begrijpen hoe krachtig onze woorden zijn en hoe tekenend onze woordkeus is.

In plaats van moeten zijn er verschillende woorden die je zou kunnen gebruiken die veel krachtiger zijn. Bijvoorbeeld: willen, kiezen, gaan, doen, kunnen en laten.
Ik moet wil die cursus uitwerken omdat ik daar beter van kan worden. Ik moet kies er voor mijn administratie op orde te houden. Ik moet ga 1 huishoudelijke taak per dag doen zodat het behapbaar blijft. Ik kan er natuurlijk ook voor kiezen om het door een huishoudelijke hulp te laten doen. Door deze andere woorden te kiezen verandert de motivatie, de verantwoordelijkheid en de energie van de zin.

niks moet niksen mag

Dit heb ik afgelopen weekend uiteindelijk gedaan: hard getraind in de sportschool en een wandeling gemaakt. Mijn boek uit gelezen (ha! Dus toch!) en vier films gekeken. Twee lekkere nieuwe recepten uit geprobeerd en eten voorbereid voor de komende twee werkdagen. Daarnaast ook nog nuttig bezig geweest door wat op te ruimen en schoon te maken in huis, een blog te schrijven en nog een uurtje aan mijn administratie te werken. Niet dat het nu klaar is, maar ach.. het is nooit écht klaar. Niet slecht voor een weekendje zonder doelen, deadlines of afspraken en toevallig zijn het ook nog eens allemaal dingen waar ik gelukkig van word.

Volgend weekend ga ik nog maar een keer zo’n weekendje ont-moeten. Doe je met me mee?

 

Grip op stress

In mijn blog van vorige week vertelde ik dat ik eigenlijk al een jaar last heb van stress gerelateerde klachten. Best confronterend, trouwens, om te moeten opschrijven dat dit echt al een jaar gaande is. Bij mij uit stress zich in eczeem. Onmogelijk om aan te ontsnappen (jeuk is echt verschrikkelijk), zeker toen het in mijn gezicht ging zitten. Ik bleef maar mijn kop in het zand steken, ondanks continue vragen vanuit mijn omgeving. Na een kleine mental breakdown (lees: stevig potje huilen) en een nachtje weg met een van mijn beste vriendinnen realiseerde ik me eindelijk hoe ik dit probleem moest gaan aanpakken.

dear_stress_lets_break_up

Boeken over zelfontwikkeling en zelfontplooing heb ik altijd al interessant gevonden. Een aantal klassiekers mogen dan ook niet ontbreken. Een van die klassiekers is “De zeven eigenschappen van effectief leiderschap” van Stephen Covey. Dit wordt het beste managementboek ooit genoemd. Het boek gaat niet eens specifek over management van bedrijven, zoals de titel misschien wel doet vermoeden. Het gaat meer over management van jezelf. En laat dat nou precies zijn wat ik nodig had!

In zijn boek beschrijft Covey hoe je de kwaliteit van je werkende leven, je gezinsleven en je priveleven kan verbeteren. De belangrijkste stappen hierin waren voor mij op dit moment de eerste drie stappen (of eigenschappen) waarin je van een situatie van afhankelijkheid (van je omgeving, van je inkomen, van je sociale kring… noem het maar) naar een situatie van onafhankelijkheid gaat. Dat betekent dus dat je je niet laat leven door anderen maar je eigen plan trekt, op basis van wat je zelf belangrijk vind. Wederom: precies wat ik nodig had!

Eigenschap 1: Wees proactief
Om de term proactief te begrijpen is het goed om naar het tegengestelde te kijken: reactief. Als je reactief bent, loop je achter de feiten aan. Eigenlijk laat je het leven gebeuren. Ik ben bijna een jaar op een reactieve manier met mijn eczeem omgegaan door het eerst te negeren, daarna te wachten tot het vanzelf over zou gaan en vervolgens er een zalfje op te smeren zonder iets te doen aan de oorzaak. Toen ik eindelijk onder ogen wilde zien dat het te maken had met een te hoge (werk)druk, waren het allerlei factoren die buiten mijn invloed lagen die ik de schuld gaf. Ik kon er niks aan doen, ik moest wel en zo ben ik nu eenmaal…

Wat een bla… Ik kan het ook anders aanpakken. Ik bepaal zelf hoe ik mijn tijd indeel. Ik kan kijken of er alternatieven zijn. Ik kan kiezen. Dát is proactiviteit.

Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen
Veel boeken en cursussen rondom zelfontwikkeling werken met dezelfde visualisatie oefening. Deze visualisatie gaat over het bijwonen een begrafenis. Het is niet zomaar een begrafenis. Het is namelijk de begrafenis van jezelf. Dat klinkt misschien een beetje luguber, maar het is heel waardevol om te bedenken wat je graag wil dat er over je gezegd wordt tijdens je eigen begrafenis. Wat voor persoon ben je geweest in de ogen van je partner, je beste vriend(in), je kind, je favoriete collega of je werkgever? En in hoeverre komt wat je graag wil dat mensen over je denken overeen met hoe je op dit moment je leven leidt en je tijd indeelt? Hoe groter dat verschil is, hoe meer werk aan de winkel.

Op basis van deze visualisatie schreef ik mijn persoonlijke missie, welke gebaseerd is op mijn kernwaarden en mijn persoonlijke rollen en doelen in het leven. Ik ben namelijk zo veel meer dan fysiotherapeut en leefstijlcoach. Ik ben namelijk ook nog verloofde, vriendin, dochter en … gewoon… mij! En al deze rollen was ik gewoon helemaal “vergeten” doordat ik bijna al mijn tijd en aandacht liet absorberen door mijn werk en alles wat er mee te maken had.

Eigenschap 3: Belangrijke zaken eerst
Pas wanneer je je rollen en doelen helder voor ogen hebt, dan komt tijdsmanagement aan de beurt. Ik heb het afgelopen jaar wel eerder een poging gedaan om aan tijdsmanagement te doen, maar dat mislukte steeds omdat ik gewoon letterlijk vergat om tijd voor mezelf en leuke, ontspannende dingen in te plannen.

Volgens de tijdsmanagement matrix van Covey wordt een activiteit bepaald door 2 factoren: hoe dringend zij is en hoe belangrijk zij is. Dringend betekent dat er onmiddelijke actie vereist is. Een telefoon die geluid maakt bijvoorbeeld. De meeste mensen kunnen dat niet gewoon negeren. Dringende kwesties zijn doorgaans zichtbaar, vooral belangrijk voor anderen en ze dwingen je om NU actie te ondernemen.
Of iets belangrijk is voor jou heeft te maken met de resultaten die je er van krijgt. Hoe belangrijk een taak is voor je staat direct in verband met je kernwaarden en de doelen in je leven. Vooral belangrijke zaken die niet dringend zijn vergen veel initiatief.

covey-matrix-belangrijk-urgent

Zo ontstaan er dus 4 kwadranten. Ik heb een week lang bijgehouden hoeveel van mijn tijd ik in welk kwadrant bezig was. De uitkomst hiervan was behoorlijk confonterend voor mij. Het overgrote deel van mijn tijd was ik bezig met taken die zeer dringend waren (of in ieder geval zo voelden voor mij) maar niet altijd even belangrijk. Ik was continue brandjes aan het blussen en liep achter de feiten aan te hollen. Steeds vaker zocht ik mijn toevlucht in wat voor mij als ontspanning voelde maar eigenlijk kwadrant 4 activiteiten waren. Nutteloos facebooken, doelloos op internet struinen. Eigenlijk was ik mijn kostbare tijd aan het verdoen.

eisenhower-model

Doordat ik eerder al mijn rollen en bijhorende doelen op een rij had gezet kon ik veel beter mijn kwadrant 2 activiteiten identificeren. Regelmatig sporten, elke dag een kwartier mediteren en voorbereiding treffen voor een gezond weekmenu horen daar bijvoorbeeld bij. Quality time met mijn vriend en andere vrienden horen daar ook bij. Een goede film kijken of een goed boek lezen of een dagje ontspannen in de sauna horen daar ook bij. En op mijn werk ben ik kritisch gaan kijken naar welke taken op dagelijkse basis echt belangrijk zijn voor MIJN ontwikkeling. Alleen daar besteed ik nog tijd aan. En tegen de rest zeg ik “nee” of besteed ik uit aan iemand anders. Iedere zondag maak ik een planning voor de komende week. Vanuit iedere rol in mijn leven die ik belangrijk vind stel ik 2 of 3 weekdoelen. Die plan ik in. Het zijn allemaal kwadrant 2 activiteiten. Als ik die activiteiten heb afgerond kan ik nu met een gerust hart genieten van mijn vrije tijd. De balans is weer terug. En mijn eczeem trekt langzaam weg.

Deze drie stappen zijn natuurlijk niet van de ene op de andere dag gegaan. Hier ben ik nu een week of 6 mee bezig. Het boek lezen, nadenken, opdrachten maken, nog meer nadenken. Een persoonlijke missie schrijven. Benoemen van kernkwaliteiten. Dit kost tijd en aandacht. Het is natuurlijk wat werkt voor mij. Maar als je dit soort zaken op je agenda leert zetten, dan weet ik zeker dat jij ook grip krijgt op je stress!

Stress: als druk té druk wordt…

Als kind was ik al gevoelig voor periodes van spanning. Mijn lichaam uitte dat in de vorm van eczeem. Ik weet nog dat ik na de cito toets op de basisschool last van exceem had. Mijn knieholtes en de binnenzijden van mijn armen en ellebogen waren dan bedekt met droge jeukende plekken. Na mijn havo examen had ik ook zo’n uitbraak van eczeem. En ook op vakantie in Bali lang geleden toen mijn inmiddels verloofde en ik “on a break” waren. Toen zat mijn hele lichaam er onder. Echt top was dat…. niet dus..!

Daar kan ik rationeel van vinden wat ik wil, maar mijn lichaam is dus wel heel goed in aangeven dat het genoeg geweest is. Dat er een te lange periode van stress is geweest en dat het tijd wordt om beter voor mezelf te zorgen. Het enige wat ik hoef te doen is er naar luisteren en er adequaat op te reageren. Zalfjes smeren verlicht wel maar helpt uiteindelijk niet. Het enige dat wel helpt is iets aan de bron van de spanning te doen. Dit klinkt verradelijk simpel en is in de praktijk verradelijk lastig.

Sinds de zomer van 2015 heb ik wat irritaties rond mijn oog. Het begon links, toen reisde het naar rechts. Soms zit het op mijn ooglid, soms in de buitenhoek. Soms is mijn hele oog rood en jeukt het als een malle. Eerst herkende ik het niet omdat het niet op de voor mij bekende plekken zat. Maar het is “gewoon” eczeem en voor mij een signaal dat het niet goed gaat met mijn stress-niveau. Als het nou op mijn armen en benen zat, dan trok ik er gewoon kleren overheen. Niemand die het ziet. Maar nu is zit het letterlijk “in my face”! Meerdere malen per dag vragen mensen wat er met mijn oog is. Oké lichaam… jij wint. Ik geef toe. Ik heb het te druk en ik maak mezelf te druk. Zo. Nou je zin?

37697a66abc656c23347d24577be12e9

In het najaar gingen mijn vriend en ik 6 weken op vakantie naar Amerika. Héérlijk was het! Halverwege de vakantie konden we allebei eindelijk ontspannen. Rond die tijd trok mijn oog ook weer bij. Eindelijk ging ik me weer mezelf voelen. Helaas liet mijn lichaam zich niet zo makkelijk foppen. De jaren daarvoor heb ik veel te weinig vakantie opgenomen en het is achter de schermen op het werk geen gemakkelijke tijd geweest. Het leek me fijn en ontspannen om na zo’n lange vakantie met een halve werkweek te beginnen. Ware het niet dat die eerste middag meteen weer een sprong in het diepe was en … hoppa… daar zat de uitslag rond mijn oog weer. Het is niet iedere week even erg, maar in het weekend trekt het weg en in de loop van de week wordt het weer erger. Hoe duidelijk kan het signaal zijn.

Stressgerelateerde klachten komen in onze maatschappij steeds vaker voor. Diagnoses als overspanning en burn-out idem dito. Ik krijg een beetje de kriebels van dit soort diagnoses. Mijn eerste gedachte is altijd: mij overkomt dat niet. Maar ik ontmoet momenteel veel mensen die ervaring hebben met burn-out en de verhalen en symptomen die zij beschrijven komen mij niet onbekend voor. Een korte google sessie leert mij dat ik zéker niet burn-out ben. Die extreme psychische en lichamelijke symptomen herken ik absoluut niet, gelukkig.

Ook de symptomen van een overspanning herken ik niet allemaal. Ik heb geen slaapproblemen, hoewel ik wel sterker op alcohol reageer dan anders. Dus dat vermijd ik maar zoveel mogelijk. Ik pieker niet echt, maar mijn never ending “to-do” lijst houdt me wel veel bezig. Ik heb geen fysieke klachten (nou ja, misschien wat hoofdpijn hier en daar) en ik zorg juist nu dat ik regelmatig blijf sporten en gezond eet. Ik heb best wel energie en ik kan me ook nog prima concentreren als ik mezelf ergens echt toe zet. Ik vind het wel lastig om mijn aandacht over alle taken te verdelen en hoofd- van bijzaken te scheiden. En ik merk sociale contacten (die mij al veel energie kosten als introvert persoon) me steeds meer energie gaan kosten.

Vervolgens kom ik een lijstje tegen: “Risicofactoren om overspannen te raken zijn…”:

  • Perfectionisme (check)
  • Groot verantwoordelijkheidsgevoel (… check)
  • Onzekerheid, faalangst, gebrek aan assertiviteit (… check…verdorie…)
  • Controledwang (… check…)
  • Geen grenzen stellen (… check…damnit!…)

En als kers op de taart nog een confronterende blog, die ik eerder al op mijn facebookpagina deelde. In deze blog wordt onder andere gezegd:

“De angst om anderen teleur te stellen, om niet geaccepteerd te worden, om niet goed genoeg of niet geliefd te zijn, is meestal de ware motor achter de verbeten rattenrace. Steeds maar meer presteren, steeds maar harder werken, steeds hoger en verder klimmen…totdat je lichaam je verstand in de steek laat en de handdoek in de ring gooit.”

Het is dus belangrijk om je te realiseren dat het niet voldoende is om iets te doen aan de bron van jouw stressgevoel. Vaak gaat stress over te veel ballen in de lucht moeten houden. Het is maar de vraag of het voldoende is om een paar van die ballen te laten vallen. Want wat zegt het over mij (of over jou) dat ik altijd maar al die ballen in de lucht wil houden?

100-keer-druk

Loesje heeft gelijk. Alleen maar benoemen dat je het (te) druk hebt gaat niets aan dat feit veranderen. Het afgelopen jaar, mijn vakantie, de signalen van mijn lichaam en de hints uit mijn omgeving hebben geleid tot een stevig potje zelf evaluatie. Ik denk niet dat ik de enige ben die het gevoel heeft dat het leven te druk is. En ik denk ook niet dat ik de enige ben die regelmatig een sterk “waar doe ik het eigenlijk allemaal voor” gevoel heeft. Dus hoe ik die zelf evaluatie heb aangepakt deel ik volgende week met je.